Safran genellikle köri ve risotto gibi yemeklere tat katmak amacıyla kullanılan bir baharattır. Aynı zamanda gıdalara renk vermek için de kullanılabilmektedir. Safran, çiçek başına elde edilen baharat miktarı az olduğu için oldukça pahalı olabilmektedir.

Safran yetiştirmek, safran soğanı alarak evde kolayca yapabileceğiniz bir şeydir. Safran soğanlarını güvenilir bir üreticiden satın aldıktan sonra gerekli şartları sağlayarak kendi safran bitkilerinizi yetiştirebilirsiniz. Yaz aylarında nemli ancak drenajı iyi toprağa ihtiyaç duyan safranın genelde çok fazla bir ihtiyacı olmadığı için evde kolayca safran bakabilirsiniz.

Safran soğanına ve bitkisine dair merak ettiklerinizi, nasıl safran yetiştirebileceğinizi ve dikkat etmeniz gereken püf noktalarını aşağıda okuyabilirsiniz.

Safranın Özellikleri

Safran, yemeklerde kullanılan değerli bir baharattır. Genelde Akdeniz’de elde edilen safran oldukça kolay yetiştirilebilen bitkidir. Safran bitkilerinden baharat üretmek için çiçeklerdeki stigma adı verilen kısımları toplamanız ve kurutmanız yeterli olacaktır.

Safranın özellikleri genel olarak şu şekildedir:

Botanik adı: Crocus sativus L.

Türü: Çok yıllık

Güneş isteği: Tam, kısmi

Toprak ihtiyacı: Tınlı, drenajı iyi toprak

Toprak ph’ı: Nötr

Çiçeklenme dönemi: Yaz

Kökeni: Avrupa (Ilıman bölgeler) ve Asya

Safran Nasıl Yetiştirilir?

Safran yetiştirmek için safran soğanlarını kullanabilirsiniz. Safran soğanlarını ekmek için ise Ağustos ayını ya da en geç Eylül başlarını tercih etmelisiniz.

Safranlarınızı en iyi şekilde yetiştirmek için soğanları bol güneş ışığı alan bir yere dikmelisiniz. Ayrıca toprağın tınlı ve drenajı iyi bir toprak olmasına da özen göstermelisiniz. Bakımı oldukça kolay olan safran bunlar haricinde çok fazla ilgiye veya sulamaya ihtiyaç duymayacaktır.

Safran yetiştirirken dikkat etmeniz gereken noktalar genel olarak şunlardır:

Işık ihtiyacı

Safran, tam güneş alan ya da çok hafif gölgeli yerleri seven bir bitkidir. Safranın çiçeklenme döneminde günde en az 4 ila 6 saat güneşe maruz kalmaması halinde bitkiden yeteri kadar verim elde edilmeyebilir.

Toprak ihtiyacı

Safran, toprak konusunda çok seçici bir bitki değildir. Ancak toprağın drenajının iyi olması önemlidir. Ayrıca tınlı ve humus bakımından zengin topraklar da safran için idealdir.

Su ihtiyacı

Genelde kurak bölgelerde yetişen safranın suya çok fazla ihtiyacı yoktur. Büyüdükten sonra kuraklığa dayanıklı hale gelen safranın çok fazla suya maruz kalması, soğanların zarar görmesine ve hatta çürümesine yol açabilir. Bununla birlikte kuraklığın yoğun olduğu bir dönemde bitkilerin hafif de olsa sulanması faydalı olacaktır.

Sıcaklık ve nem ihtiyacı

Safran, karasal iklim bitkisidir. Yazların sıcak ve kurak olması safranlar için idealdir. Nem, bitkilerin sevmediği şeylerin başında gelmektedir. Safran, karasal iklim bitkisi olsa da çok sert ve dondurucu soğuklara maruz kalan soğanlar büyüyemeyebilir ve çiçeklenme zayıflayabilir. Bu nedenle sıcaklıklarda çok fazla düşüş bekliyorsanız, bitkilerinizin etrafını saman ya da kompostla malçlamayı düşünebilirsiniz.

Gübre ihtiyacı

Safran soğanlarını ekerken toprağa organik gübre eklemeniz faydalı olacaktır. Bitkiler büyüdükten sonra ise yıllık olarak gübreleme yapabilirsiniz. Bununla birlikte gerekli koşullar sağlandıysa bitkilerinizin gübrelenmeye ihtiyacı hiç olmayabilir.

Safran Soğanı Nasıl Ekilir?

Safran soğanlarını yaz sonunda ya da sonbahar başlarında ekmek gerekir. Safran soğanı ekerken dikkat etmeniz gereken noktalar genel olarak şu şekildedir:

• Bahçede bakacağınız safranlar için sıcak ve güneşli bir yer seçin. Soğanları 15 cm aralıklarla yerleştirin. Soğanlar için açtığınız çukurların yaklaşık 10 cm derinliğinde olmasına dikkat edin. Soğanları ektikten sonra toprağı elinizle bastırın ve iyice sulayın.

• Safranlara saksıda bakmayı düşünüyorsanız, saksıların derin ve geniş olmalarına dikkat edin. Soğanlar arasında en az 8-10 cm boşluk bırakın. Tabanda en az 10-15 cm toprak olduğundan ve soğanların üzerinde en az 10 cm daha toprak olduğundan emin olun.

• Saksıya diktiğiniz soğanlara dondurucu soğuklar gelene kadar dış mekanda bakabilirsiniz. Bununla birlikte havalar soğuduktan sonra saksıları içeri almayı unutmamalısınız.

Safran Nasıl Hasat Edilir?

Diktiğiniz safran soğanları, dikimden sonraki ilk yıl verimli şekilde çiçek vermeyecektir. Bu nedenle çiçeklerden stigmaları toplayıp baharat yapmak için ikinci ya da üçüncü yıla kadar beklemeniz gerekebilir. Bu süre içerisinde bitkileriniz daha fazla çiçek vermeye başlayacaktır.

Safranlar sonbaharda çiçek açtığında cımbız yardımıyla çiçeklerin ortasındaki uzun, kırmızı-turuncu olan stigma adı verilen kısımları toplayın. Her bir çiçekte yalnızca üç stigma bulunduğu için bunları dikkatli bir şekilde çıkarın. Stigmaları toplamayı, havanın kuru olduğu bir sabah çiçekler açtıktan hemen sonra yapmanız önemlidir.

Topladığınız stigmaları kağıt havlu üzerine serin ve birkaç gün boyunca sıcak ve kuru bir yerde iyice kurutun. Sonrasında hava geçirmeyen bir kapta saklayın. Kuruttuğunuz safranları hem tuzlu hem de tatlı yiyeceklerinize renk ve tat katmak için kullanın.

Safran Nasıl Çoğaltılır?

Safran, soğanlarıyla çoğaltılabilen bir bitkidir. Safran yetiştiriyorsanız, birkaç yılda bir toprağı kazıp eski soğanları yenilerinden ayırmanız iyi olacaktır. Soğanları ayırdıktan sonra yeniden ekim yaparak hem aşırı kalabalığı önleyerek hem de soğanların toprakta yeteri kadar derinlikte olduğundan emin olarak sağlıklı büyümeyi teşvik edebilirsiniz.